पावसाचा जोर वाढल्याने ‘कोयने’तून पुन्हा विसर्ग

आवक वाढल्याने धरणातील जलसाठा ९१ टक्क्यांवर

कोयनानगर, (भूमिशिल्प वृत्तसेवा) : कोयना धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात पावसाने पुन्हा जोर धरल्याने धरणातील पाण्याची आवक वाढू लागली आहे. गुरुवारी (दि. १३) सकाळी धरणातील एकूण पाणीसाठा ९५.७९ टीएमसी म्हणजेच ९१.०१ टक्क्यांवर पोहोचला. वाढत्या पाणीपातळीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी सकाळी दहा वाजता धरण पायथा विद्युतगृहाचे एक युनिट सुरू करून १ हजार ५० क्युसेक पाण्याचा विसर्ग कोयना नदीपात्रात सुरू करण्यात आला. त्यामुळे नदीच्या पाणीपातळीत वाढ होणार असून, नदीकाठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे.

गेल्या काही दिवसांत पावसाचा जोर कमी झाल्यानंतर कोयना धरणाच्या सहाही वक्र दरवाजांतून सुरू असलेला विसर्ग थांबविण्यात आला होता. मात्र, आता पाणलोट क्षेत्रात पुन्हा पाऊस सक्रिय झाला आहे. विशेषतः कोयना आणि नवजा परिसरात गेल्या चोवीस तासांत दमदार पावसाची नोंद झाली. त्यामुळे धरणात येणाऱ्या पाण्याचे प्रमाण वाढले असून पाणीपातळीही हळूहळू वर सरकत आहे.

गुरुवारी सकाळी आठ वाजता धरणाची पाणीपातळी २१५६ फूट २ इंच (६५७.२०० मीटर) होती. धरणात ९५.७९ टीएमसी एकूण पाणीसाठा असून तो क्षमतेच्या ९१.०१ टक्के आहे. त्यापैकी उपयुक्त पाणीसाठा ९०.६७ टीएमसी म्हणजे ९०.५५ टक्के झाला आहे. धरणामध्ये प्रतिसेकंद ११ हजार १११ क्युसेक पाण्याची आवक सुरू होती.

सकाळी आठ वाजेपर्यंत धरणातून कोणताही विसर्ग सुरू नव्हता. पायथा विद्युतगृह आणि वक्र दरवाजांतून होणारा विसर्ग शून्य होता. मात्र, पाणलोट क्षेत्रातील पाऊस आणि धरणात सुरू असलेली आवक लक्षात घेऊन पाणीपातळी नियंत्रित करण्यासाठी सिंचन विभागाने सकाळी दहा वाजता पायथा विद्युतगृहाचे एक युनिट कार्यान्वित केले. त्याद्वारे १ हजार ५० क्युसेक पाणी कोयना नदीत सोडण्यास सुरुवात करण्यात आली.

पाणलोट क्षेत्रात पावसाचे प्रमाणही लक्षणीय आहे. गुरुवारी सकाळी आठपर्यंतच्या चोवीस तासांत कोयना येथे ६० मिलिमीटर, तर नवजा येथे ७३ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली. यंदाच्या हंगामातील एकूण पाऊस कोयना येथे ३ हजार ६१४ मिलिमीटर, तर नवजा येथे ४ हजार ४९४ मिलिमीटर झाला आहे. पावसाचा जोर कायम राहिल्यास धरणातील आवक आणि पाणीपातळीत आणखी वाढ होण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान, सध्या पायथा विद्युतगृहातूनच विसर्ग सुरू करण्यात आला असून वक्र दरवाजे बंद आहेत. मात्र, पाणलोट क्षेत्रातील पाऊस आणि धरणात येणाऱ्या पाण्याच्या प्रमाणानुसार विसर्गात बदल केला जाऊ शकतो, असे कोयना सिंचन विभागाने स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे आगामी काळातील पावसाच्या प्रमाणावर धरणातून सोडण्यात येणाऱ्या पाण्याचे नियोजन अवलंबून राहणार आहे.

नदीकाठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा

पायथा विद्युतगृहातून पाणी सोडल्यामुळे कोयना नदीच्या पाणीपातळीत वाढ होणार आहे. त्यामुळे नदीकाठच्या गावांतील नागरिकांनी खबरदारी घ्यावी, नदीपात्रात उतरू नये तसेच जनावरे अथवा वाहने नदीपात्रात नेऊ नयेत. नदीकाठच्या ग्राम प्रशासनासह संबंधित यंत्रणांनीही परिस्थितीकडे लक्ष ठेवावे, असे आवाहन कोयना सिंचन विभागाचे कार्यकारी अभियंता यांनी केले आहे.